Dezelfde fout, ander jasje

Deze week verscheen er een nieuwe column van mij in het vakblad Hebe.

De titel was: “Investeren zonder koers is gokken.”

Ik schreef die column origineel voor schoonheidsspecialistes. Omdat ik het zó vaak zie gebeuren: iemand investeert in een cursus, een toestel, een traject, een samenwerking, ... En vervolgens geef dat niet altijd het gewenste resultaat.

Maar hoe meer ik hierover nadenk, hoe meer ik zie dat dit niet alleen een “business-ding” is.

We maken vaak exact hetzelfde mee in ons privéleven.

Different faces, different places. Maar in de kern zijn de topics verrassend gelijk.

Dus ik wil de boodschap uit die column hier ook delen, op een manier waar iedereen iets aan heeft.

Het moment dat je denkt: dit is het toch niet

Er is zo’n moment dat iedereen kent.

Je hebt een keuze gemaakt. Je hebt geïnvesteerd. Tijd, geld, energie, hoop.

En dan komt die vaststelling:

Dit is het toch niet.

Niet wat je verwacht had. Niet wat je dacht dat het ging opleveren. Niet wat je nodig had.

En dan gebeurt er iets heel menselijk.

Je zoekt een oorzaak.

En negen op de tien keer gaat die vinger naar buiten.

Naar de andere persoon. Naar de cursus. Naar de investering. Naar “dat werkt hier niet”.

Logisch ook. Teleurstelling wil een schuldige.

Maar er is één vraag die bijna niemand zichzelf durft te stellen, omdat ze zo oncomfortabel is:

Wat kan ik hier uit leren?

De reflex: schuld zoeken buiten jezelf

Als iets tegenvalt, voelt het veel automatischer om te denken:

• Die mens heeft het verkeerd uitgelegd.

• Die opleiding was niet goed.

• Die relatie was niet eerlijk.

• Dat concept werkt niet.

Soms is dat ook waar.

Maar zelfs als het waar is, mis je nog altijd het belangrijkste stuk.

Want als jij alleen maar concludeert dat “de ander” fout zat, dan leer jij niets over jouw patroon.

En dan is de kans groot dat je binnen een paar maanden of een paar jaar opnieuw in iets gelijkaardigs stapt.

Andere gezichten, andere plaatsen.

Maar dezelfde kern.

Investeren is niet alleen financieel

In Hebe ging het vooral over financiële investeringen: opleidingen, trainingen, tools.

Maar investeren is niet alleen geld.

Emotioneel investeren is minstens even groot:

• in relaties

• in vriendschappen

• in samenwerkingen

En ook daar zie je vaak hetzelfde patroon.

Als het tegenvalt, wijzen we naar buiten.

Omdat het pijnlijk is om te zeggen:

Ik heb een keuze gemaakt die niet klopte. En daar zit iets in dat ik moet leren.

De zure pil die je moet willen slikken

Ik snap het.

Zeggen “ik heb een verkeerde beslissing gemaakt” voelt alsof je jezelf moet afstraffen.

Alsof je dom bent geweest, én tegelijk de ander niet verantwoordelijk houdt.

Maar dat is niet wat het is.

Het is volwassenheid.

Want alleen als je die zure pil slikt, kun je er een les uit halen.

En alleen dan voorkom je dat je dezelfde teleurstelling later opnieuw tegenkomt, maar in een andere verpakking.

De echte vragen, die je liever niet stelt

Vanaf het moment je dit gelezen hebt, is er iets veranderd.

Want nu weet je dat “niet reflecteren” en met de vinger wijzen ook een keuze is.

En dat je met die keuze jezelf een les ontzegt.

En zolang je niet ziet wat jij hier uit kan halen, is de kans groot dat de situatie zichzelf herhaalt.

Dus als je merkt dat iets niet klopt, zijn dit de vragen die je jezelf mag stellen:

• Hoe komt het dat ik dit niet gezien heb?

• Hoe komt het dat ik het niet eerder heb opgepikt?

• Waar heb ik mezelf in bochten gewrongen omdat ik vond dat ik “moest”?

• Wat wist ik gevoelsmatig al, maar heb ik genegeerd?

• Waar mis ik richting of visie, waardoor ik vatbaar ben voor andermans suggestie?

Ik weet het. Dat is oncomfortabel.

Maar het is ook het begin van vrijheid.

“Woowoo”? Nee. Dit is letterlijk bedrijfsmanagement.

Voor je denkt: Jan, dit klinkt weer zo’n spiritueel verhaal…

Nee.

Dit is gewoon de basis van bedrijfsmanagement.

Ik herinner me nog hoe raar ik het vond toen ik marketing studeerde.

We hadden het over:

• je zet een doel

• je gelooft dat het haalbaar is

• je maakt keuzes die richting dat doel gaan

• je reflecteert tussendoor

• je stuurt bij

• je blijft gaan tot je het doel haalt

Dat is niet zweverig. Dat is hoe je een zaak runt.

En nu komt de vraag die ik iedereen wil stellen:

Leg mij eens uit waarom dit zogezegd niet zou kunnen voor je privéleven.

Waarom zouden doelen, koers, reflectie en bijsturing alleen “normaal” zijn in business…

…maar raar in je persoonlijke leven?

Als jij niet kiest, kiest het leven voor jou

Dit is het stuk dat hard kan binnenkomen.

Maar het is ook waar.

Als jij de keuze niet maakt, dan kiest het leven voor jou.

En dan word je heen en weer geslingerd.

Door mensen. Door omstandigheden. Door impulsen. Door angst. Door hoop.

En nogmaals: tot je dit las, kon je denken: ik kan er toch niks aan doen?

En ja, je kunt niet controleren wat buiten jou gebeurt.

Maar je kunt wél kiezen of je bereid bent te kijken naar:

waarom jij instapte, waarom jij bleef, en waarom jij jezelf overtuigde.

Dat is sturen.

Dat is leiderschap.

Zakelijk én privé.

Tot slot

Als je vandaag ergens teleurgesteld over bent, probeer dan eens dit:

Niet meteen zoeken wie er fout zat.

Maar eerst één minuut eerlijk zijn.

En jezelf die ene vraag stellen:

Waarom heb ik dit gekozen?

Niet om jezelf te straffen.

Maar om jezelf te bevrijden.